یاس و بی اعتمادی شهروندان در برگزاری انتخابات به‎راحتی جبران‎پذیر نخواهد بود
چهارشنبه، 14 فروردین 1387

مسعود باستانی

انتخابات هشتمین دوره مجلس شورای اسلامی، آزمونی سرنوشت ساز در سنجش رفتار دولت و برگزارکنندگان انتخابات بود. حضور نسبی و قابل تأمل شهروندان از انتخابات در حالی صورت گرفت که اغلب شهروندان شهرهای بزرگ کشور و ساکنان پایتخت از سیاست های کنونی و شیوه اداره کشور از سوی دولت احمدی نژاد و همکارانش ناراضی بودند. 24 اسفند ماه فرصتی دیگر بود تا شاید شهروندان ایرانی بتوانند آخرین آزمون مشی مبارزان پارلمانی در فرآیند تغییرات مسالمت آمیز و اصلاحات چارچوب مند را پذیرا باشد.

از سوی دیگر حضور ائتلاف اصلاح طلبان و منتقدان اصولگرای دولت در این انتخابات هم فرصتی دیگر بود تا خط کش و مقیاس رفتار غیر جناحی و قانونی مجریان انتخابات سنجیده شوند.

ائتلاف اصلاح‎طلبان که در این انتخابات با برچسب یاران خاتمی به میدان رقابت‎های سیاسی پا گذاشتند، می‎کوشیدند تا بار دیگر با بهره گیری از ظرفیت‎های مطرح در قانون اساسی کشور و یا استفاده از پتانسیل‎های موجود در جبهه مردمی، گام‎هایی در جهت از سرگیری مطالبات عمومی و اعلام آرام نارضایتی‎ها و تغییر سیاست‎ها بردارند.

این گام‎ها در فرایند رقابت نابرابر که رد صلاحیت‎های گسترده نامزدهای اصلاح طلب سراسر کشور، از آن یک تیم حداقلی ساخت را، شاید بتوان گام آخر در مسیر مبارزات پارلمانتاریستی و مطالبات اصلاح طلبانه از مسیر رقابت انتخاباتی، نام گذاری کرد.

اصولگرایان اقتدارطلب که در راس سمت راست این هرم دوقطبی شکل گرفته در انتخابات اخیر را، تشکیل می‎دادند، اکنون راه یافتگان مجلس هشتم و برندگان رقابت های نابرابر در انتخابات اخیر به شمار می آیند. رقابتی که از سوی حامیان دولت و برگزارکنندگان انتخابات هم با رویکرد یک سویه و نگاهی کاملا منفعت جویانه ادامه یافت.

خط کش اندازه گیری برای حجم رفتار غیر جناحی مجریان انتخابات در پایتخت اما وضعیت نامطلوب تری دارد. زیرا به رغم مستندات و سخنان اصلاح طلبان، جناح رقیب و نامزدهای حامی دولت بر اساس نتایج اولیه انتخابات موفق شدند لیست انتخاباتی خود را به بهارستان بفرستند، این درحالی است که شهروندان ناراضی و منتقدان سیاست‎های افراطی دولت پس از مشاهده رفتارهای عجولانه و غیر عقلانی حاکم در سیاست‎های کشور و علیرغم رد صلاحیت اغلب نامزدهای اصلاح طلب و مستقل، فرصت حداقلی انتخابات را برای ابراز دیدگاه‎ها و ارسال پیام‎های خویش به دولتمردان، غنیمت شمردند و گام آخر به گام نسبتا بزرگی تبدیل شد تا برگزارکنندگان انتخابات بتوانند آن را یک حماسه ملی در سراسر کشور لقب دهند. اما پدیده شکل گرفته در فرایند انتخابات و تشدید نگرانی‎ها از سلامت آن و تاکید بر صیانت از آرا، ممکن است هزینه‎های بهره برداری جناحی از چنین فرصتی را تا مرز تحدیدهای ناگوار و چالش‎های بین المللی پیش ببرند.

نکته جالب این که وضعیت نتایج اولیه شمارش آرا در پایتخت که 30 نفر از نامزدها از این حوزه به مجلس خواهند رفت، به گونه ای رقم خورده که 30 منتخب اول تهران به صورت یک دست از جبهه متحد اصولگرایی معرفی شده و به شکل تامل برانگیزی نفر اول ائتلاف اصلاح طلبان از جایگاه 31 ، این فهرست را تعقیب می‎کند. همه این وقایع نشان می دهد که خط کش 30 سانتی متری اصولگرایان حاضر در اجرای این انتخابات، هیچ نقطه‎ای برای مخالفان خود ندارد، زیرا آنها در سایر کنش‎ها و رفتارهای خود در عرصه‎های اجتماعی و اقتصادی و پیگیری مطالبات مدنی شهروندان نشان داده‎اند که هیچ گونه اعتقادی به حضور و فعالیت مخالفان قانونی در کشور نداشتند و حاضر نخواهند شد تا صفحات دیگری را در این کتابچه به رسمیت بشناسند.

اگرچه پیش بینی می شود تا مرحله پایان شمارش آرا در پایتخت، نتایج اولیه تغییر کرده و چند نفر از اصلاح طلبان و یا نامزدهای مقابل فهرست جبهه متحد اصولگرایی و حامیان دولت، فرصتی برای حضور در پارلمان را به دست آورند. اما گام آخر، شهروندان در اعتماد به فرایند رقابت پارلمانی برای ابراز دیدگاه‎ها و نظرات خود از یک سو، اطمینان آنان به فرایند انتخابات و انتخابات سالم و صحت آرای برخواسته از صندق‎های رای از سوی دیگر، هزینه‎های گزافی است که تنها می توان آن را محصول بی تدبیری و بی توجهی مسئولان به منافع کشور دانست.

گام آخر مبارزات پارلمانتاریستی و پیگیری خواسته‎ها از طریق رقابت‎های انتخاباتی، آخرین قدم‎های شهروندان ایرانی است و آنان اکنون متنظرند تا مجریان و برگزارکنندگان انتخابات تنگ نظر را، کنار گذاشته و فرصت مغتنم به دست آمده را به چالش غیرقابل جبران تبدیل نکنند. به خاطر داشته باشیم دلسردی، یاس و بی اعتمادی شهروندان به مجموعه حاضر در برگزاری انتخابات و کناره گیری فعالان سیاسی حاضر در این رقابت ها از یک‎سوی و بی اعتباری بین‎المللی هم از سوی دیگر، به راحتی قابل جبران نخواهد بود.

بالا^^